Diyabet Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi - Vitafenix
Tüm siparişlerinizde kargo ücretsizdir
Sepetim
Sepetinizde ürün bulunmamaktadır.
Ara Toplam :
KDV (%1) :
İskonto
Kargo :
Toplam :
Sepet
Diyabet Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi - Vitafenix

24.11.2023


Diyabet Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Diyabet, hiperglisemi olarak bilinen yüksek kan şekeri seviyeleri ile karakterize kronik bir hastalıktır. Vücut, artık insülin üretemediğinde veya onu normal şekilde kullanamadığında gelişen ve 400 milyondan fazla insanı etkileyen bu kronik hastalık dünya çapında büyük bir hızla artmaya devam etmektedir.

Diyabet Nedir?

Diyabet, vücudun kandaki şeker miktarını düzenlemesini sağlayan insülin hormonunun düzensizliği ile bağlantılı bir hastalıktır. Diyabet durumunda, glikoz zayıf bir şekilde özümsenir ve vücut bu şekerleri normal şekilde kullanamaz hale gelir. Bu hiperglisemiye neden olur: Kandaki glikoz seviyesi çok yükselir. Bu dengesiz kan şekeri vücutta ciddi sonuçlara neden olan rahatsızlıkları meydana getirir.

Tip 1, tip 2 ve hatta gebelik diyabeti olmak üzere ayırt edebildiğimiz 3 çeşit diyabet formu vardır. Bu hastalık çok az semptom gösterir ve genellikle rutin bir tıbbi muayene sırasında beklenmedik bir şekilde tanı konulur.

Tip 1 Diyabet

Tüm diyabet vakalarının %5 ila 10'unu oluşturan tip 1 diyabet, çoğunlukla çocukluk döneminde ortaya çıkar ve pankreasın kandaki glikoz seviyesini düzenlemeye yetecek kadar insülin üretememesi ile karakterize edilir. Tip 1 diyabet hastalığın başlangıcında semptomlara neden olmaz, daha sonra hastalık ilerledikçe belirtiler aniden ortaya çıkar.

Tip 1 Diyabet Belirtileri Nelerdir?

Tip 1 diyabet gece gündüz sık idrara çıkma isteğine neden olur. İdrar miktarı daha fazla olduğu için vücudun bu su kaybını telafi etmesi gerekir. Bu nedenle kişi ciddi bir susuzluk hissedebilir. Şeker hastaları iştah artışına rağmen hızlı kilo kaybı yaşarlar. Bunların yanında diğer bir belirti de görme problemlerinin (bulanık veya çift görme) eşlik ettiği belirgin yorgunluktur.

Tip 2 Diyabet

Tip 2 diyabet esas olarak yaşlıların yanı sıra aşırı kilolu ve obezite sorunu yaşayan kişileri etkileyen kandaki kronik şeker fazlalığı ile karakterize edilir. Vakaların %90'ında bu tip diyabet asemptomatiktir. Ve vakaların %10'unda tek klinik belirti poliüri ve polidipsidir.

Bu tip diyabette vücut, ürettiği insülini doğru şekilde kullanmaz ve yavaş yavaş insüline karşı dirençli hale gelir. Hipergliseminin ilk belirtileri ile tanının doğrulanması arasında birkaç yıl geçebilir. Pek çok ülkede hâlâ yükselişte olan tip 2 diyabet, yaşam tarzları ve demografik eğilimlerle (yaşlanan nüfus) bağlantılıdır.

Tip 2 Diyabet Belirtilerini Nasıl Tanırız?

Bu kronik hastalık, bireyselleştirilmiş tedaviyi ve etkilenen kişi ve tıbbi ekip tarafından yakın takip gerektirir. Hem yaşlılarda hem de yetişkinlerde diyabetin en yaygın erken belirtileri yoğun susuzluk ve bol miktarda idrardır. Yüksek kan şekeri dokuları sudan yoksun bırakır, bu da sıvı ihtiyacının artmasına neden olur. Vücutları sıvı ve enerji kaybını telafi etmeye çalışırken diyabetli yaşlı yetişkinler daha fazla yeme eğiliminde olabilir. Bunun tersi de sıklıkla olur: Daha fazla yemek yerken bile yaşlı insanlar kilo verme riskiyle karşı karşıya kalır çünkü kaslara yeterince glikoz sağlanmaz.

İdrar yolu enfeksiyonları diyabetli yaşlı insanlar arasında yaygındır. Aslında hiperglisemi bağışıklık sistemini etkiler ve vücudun bakteri ve virüslere karşı etkili bir şekilde savaşma şansını azaltır.

Tip 2 diyabetin en sık görülen semptomları:

  • Özellikle geceleri sık idrara çıkma isteği;
  • Açıklanamayan kilo kaybı;
  • Yoğun açlık hissi;
  • Bulanık görme;
  • Belirgin yorgunluk;
  • Uzuvların uyuşması ve karıncalanması;
  • Ani ruh hali değişimleri;
  • Yaraların ve lezyonların iyileşmesinde yavaşlama;
  • Deride kuruluk;
  • Özellikle ciltte, diş etlerinde veya cinsel organlarda sık görülen enfeksiyonlar;
  • İdrarda ketonların (keton cisimleri) varlığı.

Tip 2 Diyabetin Nedenleri Nelerdir?

Diyabet aşağıdakilerin birleşiminden kaynaklanır:

  • Genetik faktörler;
  • Çevresel faktörler;
  • Yaşam tarzı faktörleri.

Genel olarak her kişi, kendilerini şeker hastalığına yatkın hale getiren veya tam tersine onları koruyan kalıtsal bir yük taşır. Genetik olarak hastalığa yatkın kişilerde insülin direncine yol açan genellikle aşırı kilo ve özellikle karın organlarında yağ birikmesidir, bu da tip 2 diyabetin ilk adımıdır.

Gebelik Diyabeti

Bu tip diyabet hamilelik sırasında ortaya çıkan geçici bir hiperglisemidir. Bu durum yaklaşık 10 kadından 1'ini etkiler; çoğunlukla insülin ihtiyacının arttığı hamileliğin 2. veya 3. trimesterinde görülür. Hamileliğin başlangıcında yapılan kan şekeri testi, durumu değerlendirmenizi sağlar. Vakaların büyük çoğunluğunda gebelik diyabeti doğumdan sonra kaybolur. Öte yandan hastalığın sonradan gelişme riski de artırabilir.

Diyabet Nasıl Teşhis Edilir?

Tip 2 diyabetin erken evrelerinde nadiren semptomlar olduğundan, genellikle rutin bir tıbbi muayene sırasında keşfedilir. Açlık ve kan şekeri testleri bazen de hiperglisemi testi bunu tespit edebilir. Bu son test, 75 g glikoz içeren tatlı bir meyve suyunun içilmesinden 2 saat sonra kan şekerinin okunmasından oluşur. Genellikle açlık kan şekeri seviyeleri yıllar içinde normal seviyeden orta düzey prediyabet durumuna ve ardından diyabet eşiğine kadar kademeli olarak yükselir.

Açlık kan şekeri testi kandaki glikoz düzeyini belirlemek için kullanılır. Yaşlı bir kişinin normal kan şekeri düzeyi 110 mg/dl'nin altındadır. 110 ila 125 mg/dl arasında ise prediyabetten bahsedilir. Değer 126 mg/dl'nin üzerinde ise diyabet tanısı konulur.

Rastgele kan şekeri testi, aç olunmasına gerek kalmadan günün herhangi bir saatinde yapılır. Kan şekerinin 200 mg/dl'nin üzerinde olması şeker hastalığını işaret eder.
Sonuçlar normal olsa bile hastalığın mümkün olduğu kadar erken tespit edilebilmesi için genellikle bu testlerin düzenli aralıklarla yapılması tavsiye edilir.

Diyabet İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

45 yaş ve üzeri kişilerde diyabet gelişme riski daha yüksektir. Diğer risk faktörleri, özellikle hareket etmekte zorluk çeken yaşlı insanlar arasında çok yaygın olan hareketsiz yaşam tarzıyla bağlantılıdır. Yaşlılarda diyabet için yaşın yanı sıra ana risk faktörleri şunlardır:

  • Aşırı yağ dokusu insülin direncini artırır. Az miktardaki kilo kaybının bile diyabetli yaşlı insanlar için faydalı bir etkisi olabilir;
  • Ebeveynlerde veya kardeşlerde tip 2 diyabet öyküsü genellikle yaşlılar için bir risk faktörüdür;
  • Stres, başta kortizol olmak üzere hormonların salınmasına neden olarak kan şekeri düzeylerinde artışa neden olur. Zamanla bu stres tepkisi insülin direncini ve dolayısıyla diyabet geliştirme olasılığını artırır.
  • İnsülinin işleyişini bozan ve hücreler üzerindeki reseptörleri bozan bazı virüsler veya ilaçlar riski artırır.
  • İnsülin üreten hücrelerde mekanik hasara yol açan pankreas travmasının diyabet riskini artırabileceği düşünülmektedir.

Diyabetin Olası Komplikasyonları Nelerdir?

Uzun vadede birçok şeker hastası, özellikle de diyabet iyi kontrol edilip izlenmezse, hastalıkları nedeniyle sağlıklarının kötüleştiğini görür. Diyabetin başlıca uzun vadeli komplikasyonları şunlardır:

Nefropati: Böbreklerin aşırı şekeri filtreleyip idrar yoluyla boşaltma çabasına bağlı böbrek yetmezliği;

Retinopati: Retinada şeker birikmesi nedeniyle gözlerde ve görmede hasar;

Nöropati: Kanda çok fazla şeker sinirlere zarar verir. Bunun sonucunda alt ekstremitelerde, sindirim vb. sistemlerde ağrı;

Ayaklarda hasar ve amputasyon riski:Temas sinirlerinin duyarlılığının azalması ile bağlantılı uzuvlarda hasar;

Anjiyopati: Atardamarlarda şeker birikmesi nedeniyle kan damarlarında hasar ve aterosklerozun hızlanması;

Kardiyovasküler hastalıklar: Diyabetin ciddi bir komplikasyonu, sessiz enfarktüs, yani klasik göğüs ağrısı olmadan kalp krizi geçirme riskidir. İnme riski de artar;

Diş çürükleri ve periodontal hastalıklar: Özellikle tükürük üretiminin azalması ve tükürüğün daha tatlı hale gelmesinden kaynaklı rahatsızlıklar;

Uyku bozuklukları: Özellikle zayıf glisemik düzenlemesi ve tuvalete gitme isteği ile bağlantılı olarak uyku düzensizliği.

Diyabet Tedavi Edilebilir Mi?

Diyabet tedavi edilemez, ancak hastalıkla yaşamanıza yardımcı olacak tedaviler söz konusu türe bağlı olarak farklılık gösterir:

İlaç Tedavileri

Tip 1 diyabet günlük olarak ve ömür boyu insülin enjeksiyonları ile tedavi edilir. Bu tedavide amaç, vücudun artık sağlayamadığı insülini düzenli olarak sağlayarak kan şekeri düzeylerini kontrol etmektir.

Tip 2 diyabet ağızdan alınan ilaçlar kullanılarak tedavi edilir. Uzman doktor bu antidiyabetik ilaçları, ne diyet ne de egzersiz normal şeker seviyelerinin korunmasına izin vermediğinde, duruma göre ayrı ayrı reçete eder.

Takviye Gıda ve İlaç Tedavisi

Tip 2 için yaşam tarzı alışkanlıklarınızı değiştirmek önemlidir. Sıkı bir diyet, kan şekeri seviyelerinin yeniden kazanılmasına yardımcı olur, ancak bu yöntem herhangi bir sapmayı tolere etmez ve bir düzen gerektirir.

Araştırmalara göre D vitamini eksikliği tip 2 diyabet için potansiyel bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Yeterli gün ışığı desteği alamayanlar, D vitamini takviyesi alarak insülin üreten pankreas hücrelerinin işlevini iyileştirebilir ve vücudun insüline karşı duyarlılığını artırabilir. Ek olarak tarçın tüketiminin kan şekerini düşürmeye yardımcı olduğu ve diyabet kontrolünü iyileştirdiği düşünülmektedir.