Gaba Nedir? Gaba Ne İse Yarar? - Vitafenix
Tüm siparişlerinizde kargo ücretsizdir
Sepetim
Sepetinizde ürün bulunmamaktadır.
Ara Toplam :
KDV (%1) :
İskonto
Kargo :
Toplam :
Sepet
Gaba Nedir? Gaba Ne İse Yarar? - Vitafenix

23.11.2022


Gama-Aminobütirik Asit (GABA) Nedir? Gaba Ne İşe Yarar?

GABA inhibitör bir nörotransmitterdir. Bir sinir hücresinin diğer sinir hücrelerine kimyasal mesaj alma, oluşturma veya gönderme yeteneğini azaltır. Birçok tıbbi durum değişen GABA seviyeleriyle ilişkilidir. Çoklu ilaçlar GABA reseptörünü hedef alır. GABA takviyelerinin ve GABA içeren gıdaların hastalığı önlemeye veya tedavi etmeye yardımcı olup olamayacağını öğrenmek için daha fazla kanıta ihtiyaç vardır.

Gama-aminobütirik asit (GABA) nedir?

Gama-aminobütirik asit (GABA), beyninizdeki kimyasal haberci olan bir nörotransmitterdir. Merkezi sinir sisteminizdeki (beyniniz ve omuriliğiniz) belirli sinyalleri bloke ederek beyninizi yavaşlatır.

GABA'nın sakinleştirici bir etki ürettiği bilinmektedir. Anksiyete, stres ve korku ile ilişkili sinir hücresi hiperaktivitesinin kontrolünde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir.

Bilim adamları ayrıca GABA'yı protein olmayan bir amino asit nörotransmitteri olarak adlandırıyor.

Gama-aminobütirik asit (GABA) nasıl çalışır?


GABA, merkezi sinir sisteminizdeki en yaygın inhibitör nörotransmitterdir. İnhibitör nörotransmiterler kimyasal mesajları önler veya bloke eder ve beyninizdeki sinir hücrelerinin uyarılmasını azaltır.

Nörotransmiterlerin tümü genel olarak aynı şekilde çalışır. Bunlar beyninizdeki bir sinir hücresinden diğerine mesaj taşıyan kimyasal habercilerdir. Her sinir hücresi arasında sinaps adı verilen küçük miktarda sıvı dolu bir alan bulunur. Nörotransmiterler mesajlarını bu sinaps boyunca taşımalı ve daha sonra bir sonraki sinir hücresindeki spesifik reseptörlere (sadece partner kilidine sığabilen ve çalışabilen bir anahtar gibi) inip onlara bağlanmalıdır.

Sinir hücrelerinde iki tip GABA reseptörü vardır: GABA-A ve GABA-B. Farklı şekillerde çalışsalar da, GABA bu reseptörlere bağlandığında sinir hücresinin duyarlılığını azaltırlar. Bu, inhibitör bir nörotransmiter olarak GABA'nın, bir sinir hücresinin diğer sinir hücrelerine kimyasal mesajlar alma, oluşturma veya gönderme yeteneğini azalttığı anlamına gelir.

GABA'nın sağlığa faydaları nelerdir?

GABA'nın belirli beyin fonksiyonlarını yavaşlatarak şunları yapabileceği düşünülmektedir:

  • Stresi azaltın
  • Kaygıyı hafifletin
  • Uykuyu geliştirin

GABA'nın glutamatla ilişkisi nedir?


GABA ve glutamat “açma” ve “kapatma” anahtarı gibi davranır. Zıt şekillerde çalışırlar. GABA beyninizdeki ana inhibitör nörotransmiterdir ve kimyasal mesajların sinir hücresinden sinir hücresine geçmesini durdurur. Glutamat ise beyninizdeki ana uyarıcı nörotransmiterdir ve kimyasal mesajların sinir hücresinden sinir hücresine taşınmasına izin verir.

Düzgün çalışan bir beyne sahip olmak için GABA'nın engelleyici etkileri ile glutamatın uyarıcı etkileri arasında hassas bir dengenin korunması gerekir. GABA ayrıca başka bir nörotransmitter olan serotonin ile birlikte çalışır. Aslında birçok nörotransmiter birlikte ve birbirlerine karşı çalışır ve düzgün işleyen bir vücut ve beyin elde etmek için belirli bir ilişkiyi sürdürmek zorundadır.

GABA aslında glutamik asit dekarboksilaz enzimi ile reaksiyonun ardından glutamattan yapılır.

GABA düzeyindeki değişikliklerler hangi hastalıklarla ilişkilidir?


Bazı nörolojik ve zihinsel sağlık koşullarının, GABA mesajlaşma aktivitesinin (“sinyal verme”) dengede olmadığı ve olması gerektiği gibi çalışmadığı zamanlarla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Azalan GABA aktivitesi aşağıdakilere katkıda bulunabilir:

GABA dengesizliğiyle ilişkili diğer tıbbi durumlar şunlardır:

Piridoksin eksikliği. Bu, GABA yapmak için gerekli olan vitaminin mevcut olmadığı nadir bir hastalıktır. Genellikle bebeklik döneminde sık sık nöbetlere neden olur. Nöbetler antikonvülsan ilaçlarla başarılı bir şekilde tedavi edilemiyor ancak vitamin takviyesine yanıt veriyor.

  • Hepatik ensefalopati.
  • Huntington hastalığı.
  • Distoni ve spastisite.
  • Hipersomnia (gündüz aşırı uykululuk veya uykuda geçirilen aşırı süre).

Artan GABA seviyeleri herhangi bir sağlık yararı sağlıyor mu?
Araştırmacılar hala artan GABA seviyelerinin etkilerini araştırıyorlar. Kanıtlar net olmasa da, GABA'ya aşağıdakiler de dahil olmak üzere sağlık durumlarının tedavisine veya önlenmesine yardımcı olması için bakılıyor:

  • Yüksek tansiyon.
  • Uykusuzluk hastalığı.
  • Diyabet.

Hangi ilaçlar GABA'yı hedef alır?

GABA reseptörlerine etki eden birçok ilaç geliştirilmiştir. Bunlar şunları içerir:

  • Benzodiazepinler. Diazepam ve alprazolam içeren bu ilaç sınıfı, GABA-A reseptörü üzerinde etki gösterir. Benzodiazepinler cerrahi anestezide, epilepsi tedavisinde, REM-uyku bozukluklarında, alkol yoksunluğunda, anksiyetede, esansiyel tremorda ve kas spastisitesinde kullanılmaktadır.
  • Barbitüratlar. Bunlar sakinleştirici ilaçlardır.
  • Vigabatrin. Bu, bebeklerde nöbet ve spazmları tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır.
  • Flumazenil. Bu ilaç benzodiazepin doz aşımını tedavi etmek için kullanılır. Ayrıca hepatik ensefalopatisi olan kişilerin zihinsel durumunu iyileştirmek için de kullanılır.
  • Valproik asit. Bu ilaç bir duygudurum dengeleyici ve nöbet önleyici bir ilaçtır.
  • Zolpidem. Bu bir sakinleştirici-hipnotiktir. Uykusuzluğu tedavi etmek için kullanılır.
  • Gabapentin. Bu ilaç nöbetleri ve sinir ağrısını tedavi etmek için kullanılır.
  • Propofol. Bu ilaç genel anestezide kullanılan bir sakinleştiricidir.
  • Baklofen. Bu ilaç bir kas gevşeticidir.

GABA takviyesi mevcut mu?

GABA besin takviyesi olarak mevcuttur. Ancak bunların çoğu beyninize ulaşamayabilir. (Teknik olarak buna "kan-beyin bariyerini geçmek" denir. Bariyer, yalnızca belirli moleküllerin beyninize gidip gelmesine izin veren benzersiz bir zardır). Bu nedenle, diyetle alınan GABA takviyelerinin beyniniz üzerinde ne gibi etkileri olabileceği bilinmiyor. Şu ana kadar tıbbi durumların tedavisinde GABA takviyesinin kullanımını destekleyen güçlü bir bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Daha fazla sayıda insanla yapılacak daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

GABA gıdada mevcut mu?

GABA, kimchi, miso ve tempeh gibi bazı fermente gıdalarda bulunur. Ayrıca yeşil, siyah ve oolong çayında da bulunur. GABA içeren veya vücudunuzdaki üretimini artıran diğer gıdalar arasında kahverengi pirinç, soya ve adzuki fasulyesi, kestane, mantar, domates, ıspanak, brokoli, lahana, karnabahar, Brüksel lahanası, filizlenmiş tahıllar ve tatlı patates bulunur.

Takviyelerde olduğu gibi, GABA içeren gıdaları yemenin GABA'nın beyninize ulaşmasına izin verip vermediği tam olarak belli değil. Daha fazla sayıda kişiyle daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.

Gama-aminobutirik asit (GABA), merkezi sinir sisteminizdeki en yaygın inhibitör nörotransmitterdir. GABA, bir sinir hücresinin diğer sinir hücrelerine kimyasal mesaj alma, oluşturma veya gönderme yeteneğini azaltır. GABA'nın sakinleştirici bir etki ürettiği bilinmektedir. Kaygı, stres ve korkuyu kontrol etmede önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Azalan GABA seviyeleri, çeşitli nörolojik ve zihinsel sağlık durumlarının yanı sıra diğer tıbbi durumlarla da ilişkilidir. GABA seviyelerinin arttırılması yüksek tansiyon, diyabet ve uykusuzluğun tedavisine yardımcı olabilir. Beyninizdeki GABA bolluğu nedeniyle GABA reseptörü, ilaç üreticilerinin ilaç geliştirmesinde ana hedeftir. Tıbbi durumların önlenmesi ve tedavisinde GABA takviyelerinin ve GABA içeren gıdaların etkinliğinin daha fazla sayıda insanda araştırılması gerekmektedir. GABA takviyeleri satın almadan veya GABA içeren belirli yiyecekleri yemeden önce sağlık durumunuzu tedavi etmek için en iyi yaklaşım hakkında doktorunuzla görüşün.

Sık Sorulan Sorular

GABA takviyeleri diğer ilaçlarla etkileşime girebilir mi ve bu potansiyel etkileşimler nelerdir?

GABA (Gamma-Aminobutyric Acid) takviyeleri, bazı ilaçlarla etkileşime girebilir, bu durum özellikle merkezi sinir sistemini etkileyen ilaçlar için geçerlidir. Örneğin, antidepresanlar, anksiyolitikler (anksiyete giderici ilaçlar), sedatifler, antikonvülzanlar ve bazı hipertansiyon ilaçları ile etkileşebilir. GABA takviyeleri bu ilaçların etkilerini artırabilir veya azaltabilir, bu da yan etkilerin artmasına veya ilacın etkinliğinin azalmasına neden olabilir. GABA takviyelerini kullanmadan önce sağlık uzmanıyla danışmak önemlidir.

GABA eksikliği zihinsel sağlığı ve fiziksel iyiliği nasıl etkiler?

GABA eksikliği, zihinsel sağlık ve fiziksel iyilik hali üzerinde önemli etkiler yaratabilir. Mental sağlık açısından, GABA eksikliği anksiyete, depresyon, uyku bozuklukları ve mood bozuklukları gibi sorunlara yol açabilir. Fiziksel olarak ise, GABA eksikliği kas gerginliği, baş ağrıları, epilepsi ve bazı kronik ağrı durumları gibi problemlere neden olabilir.

Vücuttaki GABA seviyelerini doğal olarak artırabilecek özel yaşam tarzı değişiklikleri veya aktiviteler var mıdır?

GABA seviyelerini doğal olarak artırmak için bazı yaşam tarzı değişiklikleri ve aktiviteler önerilebilir. Örneğin, düzenli egzersiz, meditasyon ve yoga GABA seviyelerini artırabilir. Ayrıca, GABA'nın doğal kaynakları olan fermente gıdalar ve GABA içeren yiyecekler (örneğin, yeşil çay, brokoli, ceviz) tüketmek de faydalı olabilir. Yeterli ve kaliteli uyku almak ve stresten kaçınmak da GABA seviyelerini destekleyen faktörler arasındadır. Bu değişiklikler ve aktiviteler, genel sağlığı iyileştirmeye ve GABA seviyelerini dengelemeye yardımcı olabilir.